 |
|
|
|
|
Wonen in Nederland, inkomen uit België
Wonen aan de ene zijde van de grens en werken aan de andere zijde betekent dat overwegend loonbelasting dient te worden voldaan in het land waar de werkzaamheden worden verricht. Dat is een gevolg van het Verdrag tussen het Koninkrijk België en het Koninkrijk der Nederlanden dat ziet op het vermijden van dubbele belasting en op het voorkomen van het ontgaan van belasting inzake belastingen naar het inkomen en naar het vermogen.
Op 5 juni 2001 is het belastingverdrag 2001 tussen Nederland en België ondertekend. In het belastingverdrag 2001 zijn afspraken tussen Nederland en België over de belastingheffing vastgelegd. Aan de hand van die afspraken kan worden vastgesteld welk land het recht heeft belastingen te heffen.
Wie in Nederland woont en inkomen uit België geniet, krijgt te maken met twee landen die belasting kunnen heffen over dat inkomen. Nederland kan als woonstaat belasting heffen omdat betrokkene in Nederland woont en België kan als werkstaat belasting heffen omdat betrokkene inkomen uit België geniet. Om te voorkomen dat beide landen over hetzelfde inkomensbestanddeel belasting heffen, hebben Nederland en België onderling afspraken gemaakt. Deze afspraken zijn vastgelegd in een belastingverdrag. Aan de hand van dit belastingverdrag kan worden vastgesteld welk land het recht heeft belasting te heffen.
Als het recht om belasting te heffen over een inkomensbestanddeel aan de werkstaat België is toegewezen, dan wil dat niet zeggen dat dit inkomensbestanddeel niet in de woonstaat Nederland hoeft te worden aangegeven. Doorgaans moet zowel in België als in Nederland aangifte worden gedaan. In de woonstaat Nederland moeten daarbij alle inkomsten, waar ook ter wereld verdiend, worden aangeven. Dus ook de inkomsten waarover de werkstaat België belasting mag heffen. Bij de berekening van de belasting die in Nederland moet worden betaald, wordt dan een aftrek verleend. Dit heet de aftrek ter voorkoming van dubbele belastingheffing (op het aanslagbiljet wordt deze aftrek als 'aftrek elders belast' aangeduid). Met die aftrek wordt voorkomen dat tweemaal belasting wordt betaald over hetzelfde inkomensbestanddeel.
In het belastingverdrag zijn twee compensatieregelingen opgenomen voor inwoners van Nederland die in België belasting betalen. Enerzijds een algemene compensatieregeling die geldt voor alle Nederlandse grensarbeiders, anderzijds een bijzondere compensatieregeling die slechts geldt voor een beperkt aantal grensarbeiders. Het bedrag van de (algemene en de bijzondere) compensatie kan pas na afloop van een belastingjaar definitief worden vastgesteld. Er kan echter reeds een voorschot worden verkregen. Hiertoe dient een verzoek te worden gericht aan de Belastingdienst teneinde het bedrag van de compensatie gedurende het belastingjaar in maandelijkse termijnen uit te betalen. Om de compensatie over 2003 aan te vragen, is een apart vragenformulier ontworpen. Dit vragenformulier vormt een aanvulling op het formulier 'Verzoek voorlopige teruggaaf 2003'. Het vragenformulier moet samen met het formulier 'Verzoek voorlopige teruggaaf 2003' worden ingediend bij de Belastingdienst. Voor begeleiding in dit belangrijke traject kunnen grensarbeiders zich laten bijstaan door het Nederlands-Belgisch Centrum.
Heeft België het recht belasting te heffen over inkomsten uit werk in België, dan betaalt de grensarbeider over deze inkomsten in Nederland geen belasting. Meestal is de grensarbeider in die situatie ook in België sociaal verzekerd en betaalt in Nederland geen premies volksverzekeringen. Eventuele aftrekposten (hypotheekrente eigen woning, persoonsgebonden aftrek), kunnen dan in principe niet leiden tot een teruggave van inkomstenbelasting en premies volksverzekeringen. Wanneer in België geen of slechts gedeeltelijk een teruggave van belasting wordt ontvangen voor deze aftrekposten, dan moet doorgaans meer belasting worden betaald dan wanneer in Nederland zou worden gewerkt. Om dit financiële nadeel te compenseren, werd onder impuls van de Stichting grensarbeid in het belastingverdrag tussen Nederland en België de algemene compensatieregeling opgenomen.
Wie in België meer belasting betaalt over inkomsten - uit tegenwoordige arbeid uit dienstbetrekking; als artiest; als (beroeps)sporter; als bestuurder, zaakvoerder, vereffenaar, of leidinggevende van het dagelijks bestuur van een vennootschap; in de vorm van sociale verzekeringsuitkeringen wegens overtolligheid, ziekte of invaliditeit, dan in een vergelijkbare situatie in Nederland aan belasting en premies volksverzekeringen zou moeten worden voldaan wanneer in Nederland zou worden gewerkt, heeft recht op Nederlandse compensaties. Er kan aanspraak worden gemaakt op de algemene compensatieregeling. Voor een goede inschatting is het aangewezen een analyse ta laten maken door deskundigen verbonden aan het Nederlands-Belgisch Centrum.
Naast de algemene compensatieregeling is er in het belastingverdrag 2001 een bijzondere compensatieregeling opgenomen. De bijzondere compensatieregeling voor grensarbeiders is uitsluitend bedoeld voor grensarbeiders die op 31 december 2002 onder de grensarbeidersregeling vielen. Tot 31 december 2002 was op grensoverschrijdend tewerkgestelde werknemers onder bepaalde voorwaarden de onder het Verdrag 1970 uitgewerkte grensarbeidersregeling van toepassing en betaalden zij in Nederland belasting. De specifieke fiscale grensarbeidersregeling werd onder het Verdrag 2001 met ingang van 1 januari 2003 stopgezet. Overgang van belastingplicht in de woonstaat naar belastingplicht in de werkstaat had forse negatieve inkomensgevolgen voor deze catagorie. Om de negatieve gevolgen op te vangen werd door de Commissie Linschoten in samenwerking met de Stichting grensarbeid een bijzondere compensatieregeling uitgewerkt. De bijzondere compensatieregeling wordt toegepast aanvullend op de algemene compensatieregeling. Er kan onder omstandigheden recht bestaan op beide compensatieregelingen. Voor een goede inschatting is het aangewezen een analyse ta laten maken door deskundigen verbonden aan het Nederlands-Belgisch Centrum.
Om voor de bijzondere financiële compensatie in aanmerking te komen dient in België belasting te worden betaald over de inkomsten die worden genoten uit een dienstbetrekking. Daarenboven moet aan enkele bijkomende voorwaarden worden voldaan. Zo moet op 31 december 2002 de grensarbeidersregeling op betrokkene van toepassing zijn geweest en moet betrokkene nog steeds in dienst zijn bij de werkgever voor wiens rekening op 31 december 2002 als erkend grensarbeider werkzaamheden in loondienst werden verricht. De bijzondere compensatieregeling is bovendien beperkt in duur en vervalt als uit de berekening van de bijzondere compensatie blijkt dat er geen sprake meer is van inkomensachteruitgang als gevolg van het vervallen van de grensarbeidersregeling, of als betrokkene vrijwillig van dienstbetrekking wisselt. Wanneer een van deze situaties zich dreigt voor te doen, kan best om individuele bijstand worden verzocht bij het Nederlands-Belgisch Centrum.
Wonen aan de ene zijde van de grens en werken aan de andere zijde betekent dat overwegend het sociale verzekeringsstelsel van het land waar de werkzaamheden worden vervuld van toepassing is. Toewijzing van de verzekeringsplicht aan de werkstaat volgt uit Europese regelgeving, meer in het bijzonder de EG-coördinatieverordeningen 1408/71 en 883/04.
Op de hoofdregel van de EG-verordeningen gelden evenwel heel wat uitzonderingen. Zo kunnen rechten en plichten worden toegewezen aan de woonstaat van de betrokkene op grond van de detacheringsregeling. Doorgaans is deze regeling van toepassing op wie tijdelijk grensoverschrijdend aan de slag gaat. Echter ook voor wie tewerkgesteld wordt in meer dan één land gelden overwegend andere regels. In bepaalde gevallen is het aangewezen bijzondere stappen te zetten teneinde het ontbreken van verzekering te vermijden of in bepaalde gevallen dubbele verzekeringsplicht te voorkomen.
Ondanks het feit dat nagenoeg alle aspecten van sociale zekerheid in principe onder de werkingssfeer van de EG-verordeningen 1408/71 c.q. 883/04 vallen, gelden voor het hierboven aangehaalde ook nog bijzondere afwijkingen. Zo komen België en Nederland niet steeds al hun wettelijke verplichtingen na. Dit leidde tot op heden al tot uitgebreide Europese jurisprudentie. De Stichting grensarbeid treedt in het kader van deze omstandigheden nadrukkelijk op als belangenbehartiger van de Nederlandse en Belgische grensarbeiders.
Wie voor het eerst grensoverschrijdend aan de slag gaat, doet er goed aan zijn/haar individuele positie laten analyseren door het Nederlands-Belgisch Centrum.
|
|
|
